Akrepler,son 420 milyon yıldır şekillerini çok az değiştirdiği için eskiden kalma yaşan fosiller olarak nitelenebilir. Akrepler, bütün artropodlar içerisinde en düşük metabolik düzeye sahip olan bir türdür. Bu nedenle vaktinin büyük bir çoğunluğuna avını pusuda bekleyerek geçirir Böcek ilaçlama akrepler ile mücadelede önemli yer tutar. Akrep vivipardır. 7 -12 aylık gebelik sürecinden sonra ortalama olarak 34 -110 arası canlı yavru doğar. Türlerin büyük çoğunda, dişi, doğumdan sonra yeni doğanları birinci ve ikinci çift bacakları ile yakalar ve annenin bacaklarından sırtına tırmanır.

Dişiler yavrularını sırtında taşır. Bu esnada anne sırtında birinci gömlek değişimi olur. Akrepler, ergin olmadan önce 1-3 yıllık periyotta, 6 -9 defa gömlek değiştirerek erişkinliğe ulaşır. Akrep kontrolünde ilk aşama sanitasyondur. Mesken yakınındaki alanlarda bulunan dağınık tahtalar, kayalar, odun yığınları ve yıkıntıları ortadan kaldırılmalıdır. Akrep (Scorpiones), takımını oluşturan genellikle sıcak ve nemli bölgelerde yaşayan, vücutları sert kitin bir tabaka ile örtülü bir hayvandır. Arka kısmında kıvrık ve kalkık kuyruğunda zehir iğnesi bulunan eklembacaklılara verilen ada akrep denmektedir.

Zehirli ve son derece sağlam yapılı özellikleri ile akrep türleri insanlar için tedirginlik veren türlerdir. Gececi olan akrep zararlısı avına tuzak kurar ve onu yakalayarak zehirli iğnesi ile sokar ve felç edip öldürür. Baş bölgesinin üst kısmında bir çift büyük göz ve ön kenarında 2-5 çift yan göz taşırlar. Genital açıklığı örten kapakçığın gerisinde, “Pecten” adı verilen ve toprak yapısının algılanmasında görevli olan, tarak şeklinde bir almaç bulunur. Bu almaçların her birinin üzeri duyarlı kıllarla örtülüdür. Bu kıllar, hayvana titreşim ve harekete yönelik kimyasal ipuçları vermede görevlidir.

Akreplerin Özellikleri Ve Yaşam Alanları

Taşların altında, duvar yarıklarında, kurumuş ağaç kabukları altında veya yer altında kazdıkları dehlizlerde rastlamak mümkündür. Karlı bölgeler hariç hemen hemen her yerde yaşarlar. Yalnız yaşamayı severler. Boyları 2 cm ile 15 cm arasında değişir. Yassı halkalardan teşekkül eden vücut; başla kaynaşmış bir gövde, karın ve kuyruk (telson) olmak üzere üç bölümden meydana gelir. Gövdede önden arkaya doğru büyüklükleri artan, uçları çift çengelli dört çift yürüme bacağı bulunur.

Gövdeye bağlı karın kısmı ise 7 geniş halkadan meydana gelmiş, alt yüzeyinde birinci halkada kapaklı bir adet cinsiyet açıklığı, ikinci halkada dokunum ve iz bulma görevi yapan bir çift tarak organı, 3, 4, 5 ve 6. halkalarda “kitap trakeleri” adını alan solunum organına ait birer çift olmak üzere toplam dört çift solunum deliği (stigma) vardır. Karın kısmından sonra 6 adet dar ve yuvarlaksı halkalardan meydana gelen ve bir yay gibi sırta doğru bükülebilen akrebin kuyruğu, eğrilmiş bir zehir iğnesi veya mızrağını taşıyan şişkin halka ile biter. Akrep, yürüdüğünde kuyruğunu kaldırır. Düz ve kaygan yüzeylere tırmanamaz.

Halk arasında vücudunun son bölümü her ne kadar akrebin kuyruğu olarak biliniyorsa da, gerçekte karın kısmının daralan uzantısıdır. Çünkü içinden bağırsak geçmekte olan telsonun sondan bir önceki halkasında dışkılık son bulmaktadır. Akrepler zehirlidir. Erkekler de bu yapılar, dişilerde görülenlerden daha iri boyutludur. Akrepler nemli, karanlık ve rutubetli bölgelerde yaşar. Binaların alt kısımları, lağım kanalları, taş ve duvar araları akreplerin saklanması için oldukça elverişlidir. Bu bölgelerde akrepler daha fazla görülür.

Ordo (Takım): Scorpionida (Akrepler)

Akrepler, bilinen en eski karasal eklem bacaklılardır. Geceleri aktif (nokturnal) olan, ince ve uzun vücutlu bir yapıdadır. Akreplere özgü olarak ikinci üye çifti genişleyip büyüyerek, “kıskaç” olarak bilinen pedipalpusları meydana getirmiştir. Av büyük olan pedipalpuslar ile yakalanır, keliserler ile parçalanır. Vücudun kendisi 7, kuyruk bölgesi ise 5 segmentlidir. Kuyruğun (postabdomenin) 5. segmentinin üst kısmında bir zehir iğnesi ve bunun iç kısmında da bir zehir bezi bulunur.

Zehir iğnesi ayrı bir segment değildir, iğnenin kontrolünden sorumlu olan sinirler yine 5. segmentte bulunur. Afrika’da yaşayan “Androctonus” ve Meksika’da yaşayan “Centruroides” cinsleri, insanı soktuğu zaman 30 dakika içinde öldürebilir. Erkek ve dişileri ayırt etmede yararlanılan bir diğer özellik ise, dişilerin kıskaçlarının erkeklere göre daha iri ve geniş yapılı oluşudur. Solunum kitapsı akciğerler ile gerçekleştirilir. Eklem bacaklılar arasında en iyi gelişmiş dolaşım sistemi, akreplerde görülür. Ayrı eşeylidirler.

Döllenme vücudun içinde gerçekleşir. Ender olarak ovovivipari ve çoğunlukla gerçek vivipari görülür ve genç bireyler yumurtadan çıktıktan sonra bir süre boyunca dişi tarafından taşınır. Akreplerin vücutları, UV ışınımını soğurur ve geri yansıtır. Bu özellik, arazi çalışmalarında biyologlara oldukça yardımcıdır. Geceleri akrep toplamaya çıkan biyologlar, yere doğru tuttukları UV ışığının yeşilimsi bir tonda geri yansıması yardımıyla akreplerin yerlerini bulurlar. Akrepler havadaki titreşimleri algılayan ve avlarını tespit ederek tuzak kuran canlılardır.

Akrepler Nasıl Beslenir?

Akrep geceleri aktif olur ve yediği besini sindirmesi uzun zaman alır. Akrep avını yakalarken yerden ve havadan gelen titreşimler ile yerini belirler. Avının peşine düşmeden sabırla pusuda bekler ve zehirleyerek avlar. Akrepler ne kadar zehir enjekte edeceğini avına göre belirler. Avını zehirleyerek felç edip öldürür. Tükürük ve sindirim enzimi salgılayarak avını sıvılaştırıncaya kadar bekler ve oluşan sıvıyı emerek beslenir çünkü akrepler sindirimi son derece yavaş canlılardır. Akrebin başlıca besini eklem bacaklılar olup böcek, örümcek ve kırkayak ile beslenirler.

Küçük yılan, fare ve kertenkeleyi de yiyen akrep yamyamdır kendi cinsini de besin olarak kullanır. Metabolik hızları en düşük hayvanlar grubunda bulunan akrepler az yiyecekle yetinip iki yıl kadar açlığa dayanabilirler. Besinlerden aldığı sıvı nedeni ile uzun süre susuz yaşayabilir. Akrepler, etçil beslenen canlılardır. Onlar için en kolay bulunan yiyecek böceklerdir ve geceleri böcekleri avlayarak yaşamlarını devam ettirirler. Başlıca besinleri kırkayaklar olan akrepler için örümcekler ve keneler de akrepler için birer yiyecek kaynağı olabilir.

Çevrelerinde fare, kertenkele, küçük yılan ve kurbağa varsa, kendilerine bu hayvanlarla da ziyafet çekip uzun süre avlanmadan yaşamlarını devam ettirebilirler. Genellikle yamyamlık yapmaktan geri kalmayan akrepler, bazı durumlarda bu hayvanların leşlerini de yer. Doğada bazı dişi akreplerin kendi yavrularını yedikleri de bilinmektedir. Bazı türleri çok ölümcül zehir taşırken, büyük çoğunluğu daha az zehirli ve ölümcül türler değildir. Akrepler ile mücadele zordur ve amatör olarak yapmak risklidir.

Dünyanın En Ölümcül Akrepleri Nerededir?

Akrep Sokmasına Bağlı Toksik Miyokardit’ adlı araştırma sonrası dünyanın en zehirli akrep türünün Adıyaman bölgesinde yaşadığını ortaya koydu. Buda gösteriyor ki ülkemiz en zehirli akreplerin olduğu bir konumdadır. Tehlikeli akrep sokmalarının daha çok Amerika Birleşik Devletleri’nin güneybatısı, Meksika, Güney Amerika’nın orta ve kuzey bölgeleri, Hindistan, Orta doğu ülkeleri, Türkiye’de ise Güneydoğu Anadolu’da görüldüğü bu araştırmada özellikle belirtilmiştir.

Ülkemizde yapılan çalışmalarda mesobuthus caucasicus, mesobuthus nigrocinctus, androctonus crassicauda gibi zehirli akrep türlerinin varlığı ülkemizde tespit edilmiştir. Ülkemizin doğu ve güneydoğu bölgelerinde yaşadığı ve bu bölgelerde en zehirli akreplerin varlığı saptanmıştır. Dünyanın en zehirli akrep türü olan leiurus quinquestriatus ise Adıyaman ve çevresinde tespit ciddi akrep sokmalarına yol açmaktadır. Akrep sokması özellikle çocuklarda az zehirli olsa bile daha öldürücü olabilmektedir. Öldürücü akrep türleri multiorgan yetmezliği, nörotoksisite ve kardiyotoksisite oluşturabilmektedir bu ise daha fazla ölümlere neden olur.

Dünya genelinde yılda 100 bin akrep sokması görülmekte, bunlardan 800 kadarı ölümle sonuçlanmaktadır. Akrep sokmasında ilk müdahalenin erken yapılması olası akrep ölümlerini çok daha aza indirger. Akreplerin sokmalarında panzehir kullanılması çoğu zehirli akrep sokmasında hayat kaybetmeyi engeller. Akrep sokmasında ilk yardım doğru yapıldığı zaman süreç daha kayıpsız atlatılır. Ancak az zehirli akrep sokması bile bebekler ile alerjik bünyeli kişilerde ölüme yol açabilir.

Ülkemizde her Yıl 25 Bin Akrep Sokması Yaşanıyor

Türkiye’de her yıl 25 bin akrep sokması vakası yaşandığını, bunların yüzde 5 ile 8’inin hayatını kaybettiğini aklınızdan çıkarmayın. Sıcak havaların başlamasıyla özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde akrep sokması vakalarının görülmeye başladığı bilinmektedir. Güneydoğu’da ve Adıyaman’da bulunan akrep türlerinin daha zehirli olduğunu, sokması halinde zehirleme oranının çok daha fazla olup ölümle sonuçlanma riskleri artmaktadır. Türkiye’de yılda yaklaşık 25 bin akrep sokması meydana gelmekte ve çoğu ölümsüz ağrılı yaralanma şeklinde oluyor.

Bunlarda ölüm oranı yüzde 5 ila 8 arasında gerçekleşiyor. Özellikle sıcak mevsimlerde bu tür olaylarla daha sık karşılaşıyoruz. Çok zehirli akrep sokmalarında anti akrep serumu etkili olmamaktadır. Bu nedenle yeni bir serum türü geliştirilmesi çok daha faydalı olacaktır. Bilindiği gibi akrepler oldukça tehlikeli ve ölümcüldür. Akrep sokması olaylarının gece saatlerinde ve sabaha karşı daha sık yaşandığını bilmek gerekir. Akreplerin insanları genellikle el ve ayak gibi uzuvlarından soktuğunu bunun açık bölgelerin hedef olduğunu bilmeliyiz.

Akrep ısırmalarının ardından zehri emerek çıkarma ve ısırılan yeri kesmenin yanlış olduğunu bilerek böylesi yanlış hareketlerden kaçınılmalıdır. Akrep sokmasında zehri emmenin diğer kişiyi de zehirleyebileceğini unutmamak gerekir. Ayrıca ısırılan bölgeyi kesmenin ise toksinlerin vücudun diğer bölgelerine yayılmasına katkı sağladığı görülür. Akrebin soktuğu bölge vakit kaybetmeden soğuk suyla yıkanmalıdır. Sokulan uzvun üst kısmından, kan dolaşımını da bozmadan ara ara bir bez yardımıyla bağlayıp turnike yapmak gerekir.

Akrep Sokması Ve Tedavisi

Akrepler kendilerini savunma iç güdüsüyle, rastlantı sonucu insanları sokarlar. Akrep zehri içinde kanamaya neden olan, hücreleri öldüren, kalp ve sinir hücrelerini bozan ve alerjiye neden olan çeşitli maddeler vardır. Akrep zehirlenmesinin belirtileri: akrebin soktuğu bölgede küçük bir iğne izi görülür. Bu bölgede 15 dakika ila 2 saat sonra şiddetli ağrı, yanma, sıcaklık artışı olur. Ayrıca kızarıklık, morluk ve şişme görülür. Susuzluk, ağızdan salya akması, baş dönmesi, baş ağrısı, yutma güçlüğü, kusma, titreme, terleme, sayıklama, kramplar gibi belirtiler ağırlaşmakta olan hastada görülen zehirlenme belirtileridir.

Zehirlenmeden kaynaklanan ölüm genellikle 12 – 48 saatte gerçekleşir. Akrep zehirlenmesinin tedavisi bilinçli hekimlerin işidir. Akrep sokmasında yapılacak ilk şey akrebin soktuğu bölgenin biraz üstünden organı bağlamaktır. Elbette bu kol ve bacaklar için geçerlidir ve ara ara gevşetip kangrene sebep olmamak gerekir. Sokulan yerin üstü çok sıkı bağlanmamalıdır. Sokulan bölgenin bağlanması zehrin vücuda yayılmasını yavaşlatır. Böylece hem akrebin zehrinin vücuda daha yavaş girmesi hem de uzvun kan dolaşımı sağlanabilir.

Daha sonra buzla, dokuyu dondurmayacak şekilde soğutulmasıdır. Sokulan bölgeden zehrin emilerek çıkarılması bu işlemi yapan kişiyi de zehirleyeceği için kaçınmak gerekir. Ardından hastanın bir an önce hastaneye yetiştirilmesi ve tedavi altına alınması gerekir. Her vakanın tedavisi akrep sokmalarının türüne bağlı olarak farklı olabiliyor. Çünkü vakalarda hastanın farklı sıkıntıları, yaşadığı rahatsızlıklara göre tedaviler uygulanıyor. Sokulmalarda zehrin yayıldığı bölge değişebiliyor. Genellikle kalp, beyin ya da akciğer akrep zehrinden etkileniyor.

Akrepler İle Mücadele Yolları

Akrepler ile mücadele için akrep ilaçlama en önemli yoldur. Akrep ilaçlama yaptırmak mümkün olmadığı durumlarda bazı doğal yöntemler de işinize yarayabilir. Burada akrep evden nasıl uzaklaştırılır?, akrep neyi sevmez? akrepsiz bir ev hayatı için alınması gereken önlemler nelerdir? iyi bilmek önemlidir. Evinizi onarıp duvarlardaki, kapılardaki, pervazlardaki çatlakları ve boşlukları silikon kalafatla doldurun ve hasarlı bölgeleri tamir edin.

Pencerelerinize sineklik takın. Tavuk ve Kedi gibi hayvanlar akreplerin baş düşmanıdır bu nedenle tavuk ve kedi beslemek evin cinsine göre işinize yarayacaktır. Eğer birlikte yaşadığınız kedi dostunuz yoksa bile birkaç gün bir kediyi evinizde ağırlayarak akreplerin sorun olmaktan çıkarılmasını sağlayabilirsiniz. Tavuklar da akrep yakalamada oldukça ustadır. Bahçenize Diatomlu Toprak Serpin. Akrebin dolaştığı yerlere ve giriş bölgelerine diatom toprak serperek onları öldürebilir yaşanılan akrep sorunlarına set çekebilirsiniz.

Kristaller halindeki diatom toprak, akrepler tarafından yendiğinde onları içten kurutur. Borik asit, birçok haşerenin midesini haşat ederek onların kısa zamanda ölmesine yol açar. Akrebi öldürmede de etkili olan borik asidi eczanelerden ve tıp kimyasalları satan yerlerden satın alabilirsiniz. Ancak bu uygulamanın kesin olarak akrepleri yok edeceğini garanti edemeyiz. Toz ya da likit halde bulunan borik asidi, akreplerin evinize girme ihtimali olan yerlere serpin.

Doğal Akrep Kaçırıcılar

Lavanta kokusu akrepleri oldukça rahatsız eder. Evinizin çevresine lavanta ekerek ya da lavanta yağlarını duvar diplerine, çatlaklara sürerek akreplerin evinize girmesini önlemiş olursunuz. Sedir ağacı yağını kullanın 10-15 damla sedir ağacı yağını suyla karıştırıp bir sprey şişesine koyun. Karışımı kapı altlarına, pervazlara, duvar diplerine püskürtün. Sedir ağacı yağının kokusu akrepleri kaçırır. Tarçın ve narenciye yağı akrepleri uzak tutan bir özellik sergiler.

Akreplerin sevmediği kokuların arasında tarçın ve narenciye yağı gelir. Siz bu kokuları seviyorsanız bir taşla iki kuş vurmuş olacaksınız çünkü akrepler sizin aksine onlardan nefret eder. Temizlik, akreplerin sevmediği bir ortam sağlar. Akrepler böceklerle beslenir ve böcekler de yiyecek bulmak için evinize gelirler böceksiz bir ev akrep için çekilmez bir mekandır. Çöp kutularını sık sık boşaltmak, Yere düşen yiyecek kırıntılarını süpürmek, bulaşıkları bekletmeden yıkamak oldukça faydalıdır.

Cam ve reçel kavanozlarını kalıntı bırakmayacak şekilde temizleyin böcekleri kendine çeker. Bilindiği gibi akreplerin beslenmesi çoğunlukla böcekler ile olur. Evde böcek olması akrep için çok önemli bir beslenme işlevi görür. Evde çöp ve ekmek kırıntısı olması böcekleri eve davet eder. Bir yolunu bularak eve giren akrep çeşitleri ise böcekler ile kolayca beslenir ve evdeki varlığını çok uzun süre devam ettirir. Evde üremeleri ise çok ciddi akrep sokmalarına yol açar.

Akrep İlaçlama Nasıl Yapılır

Akrep ilaçlama nasıl yapılır? sorusu yaz mevsiminin gelmesiyle beraber sıkça sorulur oldu. Dünyanın her yerinde bulunabilen akrepler özellikleri ile diğer haşerelerden çok daha tehlikelidir. Akrep sokması vakaları ülkemizde karşılaştığımız ve ölümlere varan ciddi sonuçlara yol açmaktadır. Akreplerin çok hızlı bir şekilde çoğalan ve kontrol altına alınmadığı ölümcül vakaların yaşanmasına sebep olan tehlikeli bir canlıdır. Dişi akrepler bir üremelerinde 250-300 adet akrep çoğalabilirler bu ise eve giren akreplerin çok ciddi tehlike arz etmesini ortaya çıkarır.

Sırtlarında sadece 12 -15 tane yavru taşıyabilir ve gerisi dış etkenlerin etkisine maruz kalarak ölür ve hayatta kalamaz. Akreplerin en önemli özelliklerinden biri çift yaşamalarıdır kesinlikle tek yaşamazlar. Karşılaştığınız akrep şikayetlerinde akrepler ile karşılaşmanız demek çevrenizde 1 değil 2 akrep ve daha fazla olduğu anlamına gelir. Akreplerin fark edildiği yerlerde üremelerine fırsat vermeden profesyonel akrep ilaçlama işlemini en kısa zamanda yaptırmanız gerekir. Akreplere karşı böcek ilaçlama servisi almak sağlığınız ve ekonominiz için daha sonraları ortaya çıkması muhtemel sorunları engeller.

Akrepler serin bölgeleri sevdikleri için genelde ev içlerinde parke altı, kapı dipleri, dolap ve tezgah araları gibi dip bölgelerde gizlenir. Kış aylarında yağışlı havaların etkisi ile akrep türleri daha fazla etrafa yayılır. Bunun nedeni oluşan taşkınlar ve akreplerin yuvalarına su dolarak boğulmadan kurtulma amacıyla yuvalarını terk etmeleri ve yeni yaşam bölgesi arayışlarından kaynaklanır. Akrep ilaçlaması nasıl yapılır? diyorsanız kapalı alanlarda sisleme ve spreyli olarak, açık alanda püskürtme yöntemle yapılır. Hem kokusuz ilaç, hemde kokulu akrep ilaçları kullanılabilir.